Podsumowanie II Warszawskiej Konferencji Medycyny Paliatywnej i Opieki Hospicyjnej
W dniach 24–25 września 2026 r. odbyła się II Warszawska Konferencja Medycyny Paliatywnej i Opieki Hospicyjnej, zorganizowana przez Klinikę Medycyny Paliatywnej WUM. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska medycznego, ekspertów opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz osoby zaangażowane w poprawę jakości życia pacjentów i ich bliskich. Konferencja stanowiła przestrzeń nie tylko do wymiany wiedzy i doświadczeń, ale również do refleksji nad godnością człowieka, znaczeniem empatii i rolą sztuki w obliczu cierpienia.
Podczas uroczystej inauguracji prof. Tomasz Dzierżanowski, w imieniu zespołu Kliniki Medycyny Paliatywnej WUM, przyznał honorowe wyróżnienia osobom szczególnie zasłużonym dla wspierania idei opieki paliatywnej i wartości bliskich działalności Kliniki. Tytuł Damy Róży Śnieżnej otrzymała pani poseł Katarzyna Piekarska, Kawalera Róży Śnieżnej – pan profesor Zbigniew Gaciong. Tytuły Ambasadorek Róży Śnieżnej przyznano pani profesor Krystynie de Walden-Gałuszko oraz pani Magdalenie Owczarek-Tahtah. Uroczystość uświetnił krótki występ Ireny Salwowskiej z zespołem, stanowiący muzyczną zapowiedź wieczornego koncertu.
Program naukowy pierwszego dnia obejmował szerokie spektrum zagadnień klinicznych, etycznych i społecznych. Prof. Tomasz Dzierżanowski podjął temat samotności, starości i cierpienia w kontekście zagrożeń dla godności chorego, podkreślając, że nawet najcięższa choroba i najbardziej dotkliwe cierpienie nie mogą odebrać człowiekowi jego egzystencjalnej, osobowej wartości. Prof. Krystyna de Walden-Gałuszko w wykładzie „Opowiem Ci o mojej starości”, dzieląc się osobistymi doświadczeniami i przemyśleniami, zaprosiła uczestników do niezwykle refleksyjnego spojrzenia na starość jako etap życia, w którym mądrość i bogactwo doświadczeń pozwalają odnajdywać radość, satysfakcję i poczucie spełnienia pomimo pojawiających się ograniczeń. Obecna na konferencji minister Marzena Okła-Drewnowicz podziękowała Pani Profesor za poruszający, pełen głębi i autentyczności wykład, podkreślając jednocześnie wartość konferencji jako przestrzeni do rozmowy o starości, godności i potrzebach osób wymagających opieki. Prof. Paweł Andruszkiewicz przedstawił znaczenie Advance Care Planning dla poszanowania autonomii i preferencji pacjenta u kresu życia, wobec wciąż poszerzających się możliwości współczesnej medycyny, która łatwo może stracić te wartości z oczu. Dr Artur Pakosz omówił aktualną sytuację opieki paliatywnej w Polsce, wskazując na wyzwania stojące przed systemem ochrony zdrowia. Dr Ewa Treder i Cezary Sławuszewski zaprezentowali hospicjum jako miejsce, w którym innowacyjne rozwiązania mogą współistnieć z empatią i kompleksowym wsparciem chorego. Dr Agnieszka Stasieńko omówiła możliwości donosowego leczenia bólu przebijającego, zwracając uwagę na problem jego wciąż niedostatecznej rozpoznawalności i niewystarczająco skutecznego leczenia w codziennej praktyce klinicznej. Aleksandra Rudnicka, reprezentująca perspektywę pacjentów, podkreśliła znaczenie ich doświadczeń, potrzeb i głosu w kształtowaniu jakości opieki paliatywnej. Dr Monika Figiel przedstawiła działalność diecezjalnych struktur Caritas w Polsce, zwracając uwagę na znaczenie wymiany doświadczeń pomiędzy poszczególnymi ośrodkami oraz zróżnicowany stopień rozwoju wolontariatu hospicyjnego, a dr Aleksandra Wenta-Smól omówiła wyzwania związane z komunikacją z rodzinami pacjentów, ukazując zarówno sytuacje, w których relacje z bliskimi stają się źródłem trudności i obciążenia emocjonalnego, jak i te, w których przynoszą satysfakcję, poczucie sensu oraz siłę do dalszej pracy.
Wyjątkowym elementem konferencji była obecność sztuki, która nadała wydarzeniu wymiar wykraczający poza tradycyjną formułę spotkania naukowego. Wieczorny koncert poezji śpiewanej „Obrazy obecności” w wykonaniu Ireny Salwowskiej z zespołem oraz wernisaż prac Gabrieli Kocimowskiej i Pawła Stasieńko stworzyły przestrzeń do przeżywania i wyrażania emocji, które nie zawsze znajdują miejsce w języku medycyny. Dyskusja z artystami, prowadzona przez Joannę Leszczyńską i Annę Rudzińską, pozwoliła spojrzeć na cierpienie, przemijanie i ludzką obecność z odmiennej perspektywy. Połączenie nauki i sztuki przypomniało, że medycyna paliatywna jest dziedziną, w której równie istotne jak wiedza i umiejętności kliniczne pozostają wrażliwość, uważność i zdolność dostrzegania człowieka poza jego chorobą.
Drugi dzień konferencji, zorganizowany w Centrum Symulacji Medycznych WUM, poświęcono praktycznym warsztatom, które cieszyły się ogromnym zainteresowaniem uczestników. Ich tematyka obejmowała leczenie bólu, żywienie kliniczne, ultrasonografię, badanie neurologiczne, leczenie podciśnieniowe ran odleżynowych, wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości oraz dogoterapię. Ważne miejsce zajęły również zagadnienia ochrony dobrostanu psychicznego oraz duchowego wymiaru doświadczeń osób, które w swojej codziennej pracy towarzyszą pacjentom w cierpieniu, umieraniu i śmierci. Duże zainteresowanie tą częścią wydarzenia potwierdziło potrzebę rozwijania edukacji opartej na bezpośrednim doświadczeniu, ćwiczeniu umiejętności i wymianie dobrych praktyk. Warsztaty stanowiły niezwykle wartościowe uzupełnienie tradycyjnych wykładów.
Konferencja spotkała się z bardzo pozytywnym odbiorem uczestników. Jej interdyscyplinarny charakter, różnorodność poruszanych zagadnień oraz połączenie nauki, praktyki i sztuki stworzyły wyjątkową przestrzeń do spotkania i dialogu. II Warszawska Konferencja Medycyny Paliatywnej i Opieki Hospicyjnej pokazała, że rozwój tej dziedziny wymaga nie tylko doskonalenia kompetencji medycznych, ale również pielęgnowania humanistycznego wymiaru opieki – opartego na szacunku, empatii i obecności przy drugim człowieku.
